Podatek PIT od zagranicznej jednostki kontrolowanej (CFC)

Michał Gawlak

Michał Gawlak

Partner kancelarii / Radca prawny

Planując inwestycję międzynarodową, powinieneś sprawdzać nie tylko ryzyko biznesowe, ale również podatkowe przyszłych transakcji. W wypadku rejestracji spółki lub innego podmiotu zagranicznego, musisz brać pod uwagę nie tylko umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub zagraniczne regulacje podatkowe ale również polskie ustawy PIT oraz CIT. Jedną z najistotniejszych obecnie regulacji jest opodatkowanie zagranicznych jednostek kontrolowanych (ang. Controlled Foreign Company). Polska ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nakłada na polskich rezydentów wiele obowiązków dokumentacyjnych i ewidencyjnych związanych z zagraniczną jednostką kontrolowaną.

Czym jest regulacja CFC i czego dotyczy?

Celem regulacji jest zwalczanie konkurencji podatkowej ze strony tzw. rajów podatkowych oraz przeciwdziałanie wdrażaniu mechanizmów umożliwiających unikanie opodatkowania m.in. poprzez przesuwanie dochodu do spółek zależnych zlokalizowanych w krajach o preferencyjnych systemach podatkowych. Regulacje CFC zostały wprowadzone w wielu krajach w stosunku do podatników podatku CIT oraz PIT. Co istotne, polskie regulacje nie dotyczą jedynie spółek ale także między innymi jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej innych niż spółka niemająca osobowości prawnej, fundacji, trustów lub innych podmiotów. Jak widać zakres podmiotów które mogą podpadać pod zagraniczną jednostkę kontrolowaną jest bardzo szeroki.

Warunki zastosowania mechanizmu CFC

Aby spółka mogła zostać uznana za podpadającą pod regulacje CFC musi spełniać łącznie trzy warunki:

1. Warunek udziału (pośredniego bądź bezpośredniego) kapitałowego, prawa głosu, uczestnictwa w zyski lub kontroli faktycznej;

2. Warunek pasywnych przychodów (co najmniej 33%) w roku podatkowym, pochodzących:

–     z dywidend i innych przychodów z udziału w zyskach osób prawnych,

–     ze zbycia udziałów (akcji),

–      z tytułu usług doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu oraz świadczeń o podobnym charakterze,

–      z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy i innych umów o podobnym charakterze,

–     z wierzytelności,

–     z odsetek i pożytków od wszelkiego rodzaju pożyczek,

–     z części odsetkowej raty leasingowej,

–     z poręczeń i gwarancji,

–     z praw autorskich lub praw własności przemysłowej, w tym z tytułu zbycia tych praw,

–     ze zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych,

–     z działalności ubezpieczeniowej, bankowej lub innej działalności finansowej, a także

–     z transakcji z podmiotami powiązanymi, w przypadku gdy jednostka nie wytwarza w związku z tymi transakcjami wartości dodanej pod względem ekonomicznym lub wartość ta jest znikoma;

3. Warunek różnicy w zapłaconym podatku dochodowym pomiędzy krajem siedziby, zarządu, zarejestrowania lub położenia a podatku potencjalnie należnym gdyby spółka była podatnikiem podatku zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy o CIT

4. Od 2022 r. CFC dotyczy również jednostek zagranicznych uzyskujących przychody w sytuacji gdy ich majątek jest niewielki, jak i spółek, które mają majątek o dużej wartości, generujące niewielkie przychody.

Warunek udziału w zagranicznej jednostce kontrolowanej

Należy zwrócić uwagę, że analiza warunku nr.1  wobec  art. 30f ust. 3 pkt.3 lit. a ustawy o PIT odnosi się nie tylko do formalnego posiadania udziałów ale również do istniejącego stanu faktycznego w spółce. Badanie pośredniego posiadania udziałów, wiąże się z ustaleniem beneficjenta rzeczywistego (ang. Beneficial owner) tzn. osoby faktycznie nimi dysponującej. Posługując się teoretycznym przykładem:

Osoba fizyczna X (polski rezydent podatkowy) jest uprawniona do 40% zysków spółki, osoba Y (polski rezydent podatkowy) do 15% zysku. Pomiędzy osobami X i Y zawarta została umowa pożyczki (gdzie osoba X jest pożyczkodawcą), na mocy której osoba Y ma spłacać odsetki w kwotach które mogą pokryć wartość zysku ze spółki.

W takim wypadku istnieje ryzyko uznania osoby fizycznej X za osobę do której będą stosować się przepisy o CFC. Nadto warto zwrócić uwagę, że od 2022 r. warunek udziału dotyczy łącznego udziału polskich rezydentów podatkowych – słowem, wielość polskich udziałowców nie wyłączy zastosowania regulacji CFC.

Warunek pasywnych źródeł przychodów w regulacjach CFC

Do uznania jednostki za jednostkę kontrolowaną wymaga się żeby przychody ze źródeł pasywnych osiągały co najmniej 33 % w roku podatkowym. Limit 33% przychodów należy odnieść do wszystkich źródeł przychodu. Oznacza to, że jeżeli suma jednego, lub kilku wskazanych źródeł przychodu przekroczy wynosi co najmniej 33% warunek z art. 30f ust.3 pkt.3 lit. b zostanie spełniony.

Warunek różnicy podatkowej w regulacjach CFC

Podatki dochodowe w różnych krajach, mogą być  mniejsze niż obciążenia fiskalne w Polsce. Jeżeli np. korzystamy ze spółki zagranicznej która opodatkowana jest stawką 0% , podatek faktycznie zapłacony jest niższy niż różnica między podatkiem CIT, który byłby od niej należny zgodnie z przepisami polskiej ustawy o podatku dochodowym, w przypadku gdyby jednostka ta była podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o CIT.

Specjaliści z CGO Legal dzięki wieloletniemu doświadczeniu w międzynarodowym prawie podatkowym, będą wsparciem dla analizy istniejących konstrukcji pod względem ryzyka CFC. Ponadto zabezpieczą podatnika przed możliwością uznania podmiotu za zagraniczną jednostkę kontrolowaną. Eksperci podatkowi kancelarii pomogą w wypełnieniu obowiązków względem polskiego organu podatkowego, w zakresie dokumentacji, ewidencji i zeznań podatkowych związanych z CFC.

Jeśli zainteresował Cię powyższy wpis i chcesz wiedzieć więcej na poruszony w nim temat zapraszamy do współpracy z nami. Specjaliści z biura naszej kancelarii prawnej w Warszawie są do Twojej dyspozycji, skontaktuj się już dzisiaj i daj sobie pomóc. Jeśli szukasz wsparcia prawnego w prowadzeniu działalności za granicą zapraszamy na stronę departamentu spółek zagranicznych i międzynarodowego doradztwa podatkowego.

Wyróżniony ekspert

Michał Gawlak

Partner kancelarii / Radca prawny