Dział nieruchomości

Służebności gruntowe i osobiste

Kwestie dotyczące służebności gruntowych i służebności osobistych są określane przepisami prawa cywilnego. Ważne, że choć obie wiążą się z nieruchomościami, to przyświecają im inne cele. Dlatego też regulacje przewidziane w tych przypadkach mają odmienny charakter.

Służebności gruntowe

Mają one na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości, na którą owa służebność jest nakładana. Zgodnie z Art. 285 § 1 kodeksu cywilnego służebności gruntowe polegają na obciążeniu danej nieruchomości (tzw. nieruchomość obciążona) na rzecz właściciela innej nieruchomości (tzw. nieruchomości władnącej). Przewiduje się trzy podstawowe przypadki:
– właściciel nieruchomości władnącej w określonym zakresie może korzystać z nieruchomości obciążonej
– właściciel nieruchomości obciążonej w określonym zakresie zostaje obciążony w zakresie wykonywania pewnych działań wobec tej nieruchomości
– właściciel nieruchomości obciążonej nie może wykonywać wobec tej nieruchomości pewnych działań, jakie przysługują mu na podstawie prawa własności.

Służebności te dodatkowo dzielą się na bierne – polegające na znoszeniu pewnego działania osoby uprawnionej (np. zakaz wznoszeniu budynku na oznaczonej działce) oraz czynne – polegające na możności podejmowania pewnych działań (np. służebność czerpania wody, drogi służebne). Katalog służebności ma charakter otwarty. Wygasać mogą one chociażby przez niewykonanie, zrzeczenie, zniesienie itp.

Służebności osobiste

W tym wypadku polega ona na obciążeniu nieruchomości na rzecz indywidualnie oznaczonej osoby – ale tylko fizycznej, gdyż działanie takie wobec osób prawnych jest niedopuszczalne. Z założenia ma ona spełnić osobiste potrzeby uprawnionego. Zwykle źródłem służebności osobistej staje się po prostu umowa pomiędzy właścicielem nieruchomości a osobą fizyczną. Możliwe są jednak inne sposoby jej ustanowienia – np. przez rozporządzenie testamentowe.

Zakres tej służebności zgodnie z Art. 298 kodeksu cywilnego jest ustalany przy zwróceniu szczególnej uwagi na potrzeby uprawnionego, ale także zasady współżycia społecznego i miejscowe zwyczaje. Co istotne, to ograniczone prawo rzeczowe jest ograniczone w czasie i wygasa najpóźniej w chwili śmierci osoby uprawnionej. W związku z tym, a potwierdza to Art. 300 KC, nie można przenieść uprawnienia do jego wykonywania na inną osobę.

Kancelaria oferuje klientom również obsługę szeroko rozumianych spraw dotyczących służebności gruntowych i osobistych.

Zainteresowanych uzyskaniem wiadomości na ten temat zapraszamy do kontaktu.