Postępowanie sądowe

Pozew o ustalenie stosunku prawnego

Pozew jest pismem procesowym obejmującym swoją treścią powództwo definiowane jako skierowane do sądu żądanie wydania wyroku określonej treści, oparte na przytoczonych okolicznościach faktycznych.

Ze względu na treść żądania wyróżnia się trzy rodzaje powództwa, a mianowicie:

  • powództwo o zasądzenie świadczenia;
  • powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;
  • powództwo o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa.

Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa uregulowane zostało w art. 189 kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie do tego przepisu, powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego bądź prawa, gdy ma w tym interes prawny. Uwzględnienie powództwa wymaga zatem spełnienia dwóch przesłanek:

  • istnienia interesu prawnego w żądaniu udzielenia ochrony prawnej przez wydanie wyroku ustalającego;
  • istnienia bądź nieistnienia danego stosunku prawnego bądź prawa (w zależności od rodzaju żądania udzielenia ochrony prawnej).

Powyższe przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie w dniu zamknięcia rozprawy, nie zaś w dniu wytoczenia powództwa. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, interes prawny występuje wtedy, gdy sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości, a jednocześnie interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka.

W konsekwencji brak interesu prawnego będzie miał miejsce wówczas, gdy stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze powództwa o zasądzenie świadczenia. Ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego będzie miało wówczas charakter wyłącznie przesłankowy.

Jak już zostało wskazane, przedmiotem powództwa o ustalenie jest prawo lub stosunek prawny, przy czym można żądać ustalenia zarówno majątkowych jak i niemajątkowych praw bądź stosunków prawnych.

Kancelaria świadczy na rzecz Klientów pomoc prawną oraz reprezentuje ich przed sądem między innymi w zakresie spraw o:

  • ustalenie prawa własności;
  • ustalenie istnienia lub nieistnienia umowy, w szczególności w wypadkach, gdy nie została zawarta w formie pisemnej lecz jedynie ustnie;
  • ustalenie nieważności czynności prawnych, w szczególności umów, uchwał organów osób prawnych, testamentów;
  • ustalenie istnienia bądź nieistnienia małżeństwa;
  • ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa;
  • bezskuteczności uznania ojcostwa;
  • ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa;
  • ustalenie prawa kolejności zaspokojenia w drodze egzekucji wierzytelności powoda;
  • ustalenie istnienia uprawnienia do zbycia własnościowego prawa do lokalu;
  • ustalenie skutecznego odwołania darowizny;
  • ustalenie bezprawności naruszenia dóbr osobistych;
  • ustalenie przynależności do określonej płci.