Koncesja na usługi ochrony osób i mienia – warunki, procedura, obowiązki

Koncesja na usługi ochrony osób i mienia jest jednym z kluczowych instrumentów reglamentacji działalności gospodarczej w obszarze bezpieczeństwa. Ustawodawca uzależnia możliwość świadczenia usług ochrony fizycznej oraz zabezpieczenia mienia od spełnienia ściśle określonych warunków oraz uzyskania decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwy organ państwowy. Celem tego reżimu jest zapewnienie, aby działalność ochroniarska była prowadzona wyłącznie przez podmioty dające rękojmię rzetelności, legalności i profesjonalizmu.

Poniżej przedstawiono kompleksowe omówienie zasad uzyskania i wykonywania koncesji na usługi ochrony osób i mienia – z perspektywy przedsiębiorcy planującego rozpoczęcie takiej działalności lub już funkcjonującego na rynku.

Podstawa prawna działalności ochroniarskiej

Podstawowym aktem regulującym zasady prowadzenia działalności ochroniarskiej jest ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 roku o ochronie osób i mienia (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 532). Akt ten określa:

• zasady i formy ochrony osób oraz mienia,
• obszary, obiekty i urządzenia podlegające obowiązkowej ochronie,
• wymagania wobec przedsiębiorców prowadzących działalność ochroniarską,
• kwalifikacje i obowiązki pracowników ochrony,
• zasady nadzoru oraz odpowiedzialności za naruszenie przepisów.

Ustawa ta wprowadza generalną zasadę, zgodnie z którą wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie ochrony osób i mienia wymaga uzyskania koncesji.

Obowiązkowa ochrona – jakie obiekty jej podlegają?

Obowiązek zapewnienia ochrony nie ma charakteru fakultatywnego – w odniesieniu do określonych kategorii obiektów i obszarów wynika on wprost z przepisów ustawy. Oznacza to, że podmioty zarządzające takimi obiektami są zobowiązane do zorganizowania ochrony zgodnie z ustawowymi standardami, niezależnie od własnej oceny ryzyka.

Obowiązkowa ochrona dotyczy obiektów, obszarów i urządzeń o szczególnym znaczeniu dla państwa, gospodarki oraz bezpieczeństwa publicznego. Do tej kategorii zalicza się w szczególności:

• obiekty związane z obronnością państwa, w tym zakłady produkujące, magazynujące lub remontujące uzbrojenie i sprzęt wojskowy,
• obiekty mające znaczenie dla interesu gospodarczego państwa, takie jak banki, porty morskie i lotnicze czy zakłady wydobywcze surowców strategicznych,
• infrastrukturę krytyczną, w tym elektrownie, ujęcia wody, rurociągi, linie energetyczne i telekomunikacyjne,
• obiekty ważne z punktu widzenia interesów państwa i kultury narodowej, m.in. archiwa państwowe, muzea czy obiekty telewizyjne i radiowe.

Wykazy obiektów objętych obowiązkową ochroną sporządzają właściwe organy (m.in. ministrowie, Prezes NBP, KRRiT), a ewidencję prowadzą wojewodowie.

Formy ochrony osób i mienia

Ustawa o ochronie osób i mienia w sposób wyraźny rozróżnia dwie podstawowe formy realizacji ochrony. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ wpływa zarówno na zakres koncesji, jak i na obowiązki przedsiębiorcy oraz kwalifikacje personelu.

Ustawa przewiduje dwie podstawowe formy realizacji ochrony:

1. Bezpośrednią ochronę fizyczną, obejmującą m.in. stałą lub doraźną obecność pracowników ochrony, konwojowanie wartości pieniężnych oraz dozór sygnałów z systemów alarmowych.
2. Zabezpieczenie techniczne, rozumiane jako stosowanie i obsługa urządzeń mechanicznych i elektronicznych, takich jak systemy alarmowe, monitoring, zamki czy kraty.

Co istotne, działalność polegająca wyłącznie na zabezpieczeniu technicznym nie zawsze wymaga koncesji – wyjątek dotyczy sytuacji, gdy zabezpieczenie nie obejmuje obiektów objętych obowiązkową ochroną.

Kto udziela koncesji ochroniarskiej?

Postępowanie koncesyjne w sprawach działalności ochroniarskiej ma charakter administracyjny i jest prowadzone przez centralny organ administracji rządowej. Ustawodawca powierzył to zadanie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, co podkreśla znaczenie tej działalności z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa.

Organem właściwym do udzielenia koncesji na usługi ochrony osób i mienia jest minister właściwy do spraw wewnętrznych, działający po zasięgnięciu opinii właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Minister może określić w koncesji szczególne warunki wykonywania działalności, a przedsiębiorca ma prawo uzyskać informację o ich treści na etapie postępowania.

Kto może ubiegać się o koncesję?

Krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o koncesję został określony w sposób precyzyjny. Ustawodawca kładzie szczególny nacisk na osobiste kwalifikacje osób faktycznie kierujących działalnością ochroniarską, a nie wyłącznie na formę prawną przedsiębiorstwa.

O koncesję może wystąpić:

• przedsiębiorca będący osobą fizyczną, jeżeli jest wpisany na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub zabezpieczenia technicznego,
• osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, jeżeli co najmniej jedna osoba uprawniona do reprezentacji lub kierowania działalnością posiada wymagany wpis na listę kwalifikowanych pracowników, a pozostałe osoby reprezentujące przedsiębiorcę spełniają wymogi niekaralności.

Wniosek o udzielenie koncesji – elementy obligatoryjne

Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać w szczególności:

• dane identyfikacyjne przedsiębiorcy,
• wskazanie formy i zakresu działalności ochroniarskiej,
• datę rozpoczęcia działalności,
• adresy miejsc wykonywania działalności,
• dane osób reprezentujących przedsiębiorcę oraz kierujących działalnością,
• informacje o posiadanych koncesjach i wpisach,
• wymagane oświadczenia i załączniki, w tym potwierdzenie kwalifikacji oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej.

Postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia koncesji trwa co do zasady około dwóch miesięcy od złożenia kompletnego wniosku.

Obowiązki przedsiębiorcy posiadającego koncesję

Tabela. Kluczowe obowiązki przedsiębiorcy posiadającego koncesję ochroniarską

Uzyskanie koncesji wiąże się z szeregiem stałych obowiązków, w tym m.in.:

• informowaniem organu koncesyjnego o podjęciu, zawieszeniu lub zaprzestaniu działalności,
• prowadzeniem i przechowywaniem dokumentacji dotyczącej pracowników ochrony,
• zapewnieniem jednolitego oznaczenia pracowników oraz właściwego umundurowania,
• weryfikacją karalności pracowników ochrony,
• zawieraniem umów w formie pisemnej i ich archiwizacją,
• posiadaniem obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować ingerencją organu koncesyjnego.

Cofnięcie i zmiana koncesji

Koncesja na usługi ochrony osób i mienia nie ma charakteru bezwzględnie trwałego. Ustawodawca wyposażył organ koncesyjny w instrumenty pozwalające reagować na naruszenia przepisów lub zagrożenia dla interesu publicznego, w tym na możliwość cofnięcia lub zmiany zakresu koncesji.

Koncesja może zostać cofnięta lub zmieniona w przypadkach określonych w ustawie, w szczególności gdy przedsiębiorca rażąco narusza warunki jej wykonywania, nie usuwa stwierdzonych nieprawidłowości, trwale zaprzestaje działalności albo wystąpi zagrożenie bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. Cofnięcie koncesji oznacza utratę prawa do prowadzenia działalności ochroniarskiej.

Koncesja na usługi ochrony osób i mienia – podsumowanie

Koncesja na usługi ochrony osób i mienia stanowi niezbędny warunek legalnego prowadzenia działalności ochroniarskiej w Polsce. Proces jej uzyskania oraz wykonywania wymaga nie tylko spełnienia formalnych wymogów, lecz także stałego nadzoru nad zgodnością działalności z przepisami ustawy. W praktyce właściwe przygotowanie wniosku, prawidłowa organizacja przedsiębiorstwa oraz bieżąca kontrola obowiązków koncesyjnych mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa prawnego przedsiębiorcy.

Jeżeli planujesz uzyskać koncesję na usługi ochrony osób i mienia lub masz wątpliwości co do prawidłowego wykonywania działalności ochroniarskiej, skorzystaj z profesjonalnego wsparcia prawnego. Rzetelna analiza i właściwe przygotowanie dokumentacji pozwalają ograniczyć ryzyko odmowy, cofnięcia koncesji lub sankcji administracyjnych. Skontaktuj się z nami.

FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat: Koncesja na usługi ochrony osób i mienia