Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego – czym jest i kiedy jest wymagane?

Udział przedsiębiorcy w projektach z obszaru obronności, bezpieczeństwa państwa lub zamówień publicznych o szczególnym znaczeniu bardzo często wiąże się z koniecznością uzyskania dostępu do informacji niejawnych. W takich przypadkach kluczowym instrumentem prawnym, potwierdzającym zdolność firmy do prawidłowej ochrony tych informacji, jest świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego. Dokument ten stanowi formalne potwierdzenie, że przedsiębiorca spełnia wymagania organizacyjne, kadrowe i techniczne niezbędne do przetwarzania informacji niejawnych.

Zasady wydawania świadectw bezpieczeństwa przemysłowego oraz tryb postępowania w tym zakresie reguluje ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1209).

Czym jest świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego?

Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego jest decyzją administracyjną potwierdzającą, że przedsiębiorca daje rękojmię ochrony informacji niejawnych o określonej klauzuli tajności. Dokument ten jest wymagany w szczególności wtedy, gdy firma:

• realizuje umowy lub zamówienia, w ramach których uzyskuje dostęp do informacji niejawnych o klauzuli „poufne” lub wyższej,
• bierze udział w postępowaniach przetargowych, w których dokumentacja objęta jest ochroną,
• występuje jako podwykonawca w projektach realizowanych na rzecz podmiotów publicznych lub sektora obronnego.

Świadectwo wydawane jest przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Służbę Kontrwywiadu Wojskowego – w zależności od charakteru zamówienia oraz podmiotu zlecającego.

Informacje niejawne i poziomy tajności

Informacją niejawną jest każda informacja, której nieuprawnione ujawnienie mogłoby spowodować szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej. Ochrona tych informacji opiera się na systemie klauzul tajności, uzależnionych od wagi potencjalnych skutków ujawnienia.

Polskie prawo wyróżnia cztery poziomy tajności:

• ściśle tajne – informacje, których ujawnienie mogłoby spowodować wyjątkowo poważną szkodę dla państwa,
• tajne – informacje, których ujawnienie powodowałoby poważną szkodę,
• poufne – informacje, których ujawnienie mogłoby wyrządzić szkodę,
• zastrzeżone – informacje, których ujawnienie mogłoby mieć negatywny wpływ na wykonywanie zadań publicznych.

Tabela 1. Poziomy tajności informacji niejawnych

Rodzaje i stopnie świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego

Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego określa najwyższy poziom informacji niejawnych, do których przedsiębiorca może uzyskać dostęp. Wyróżnia się trzy stopnie świadectwa:

• I stopień – pełna zdolność do ochrony informacji niejawnych, w tym ich przetwarzania w systemach teleinformatycznych,
• II stopień – zdolność do ochrony informacji niejawnych z wyłączeniem ich przetwarzania w systemach IT,
• III stopień – zdolność do ochrony informacji niejawnych bez możliwości ich przetwarzania we własnych obiektach.

Tabela 2. Zakres uprawnień wynikających ze stopni świadectwa

Procedura uzyskania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego

Postępowanie w sprawie wydania świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego ma charakter sformalizowany i obejmuje kompleksową ocenę przedsiębiorcy. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie właściwego organu – ABW albo SKW – oraz złożenie wniosku wraz z wymaganym kwestionariuszem bezpieczeństwa przemysłowego.

W toku postępowania organy sprawdzają m.in. strukturę organizacyjną firmy, powiązania kapitałowe, źródła finansowania, środki techniczne ochrony oraz osoby pełniące kluczowe funkcje.

Wewnętrzny system ochrony informacji niejawnych

Warunkiem uzyskania świadectwa jest wdrożenie wewnętrznego systemu ochrony informacji niejawnych. Obejmuje on w szczególności:

• powołanie pełnomocnika ds. ochrony informacji niejawnych,
• opracowanie planu ochrony informacji niejawnych,
• wyznaczenie stref ochronnych i zasad kontroli dostępu,
• zapewnienie odpowiednich zabezpieczeń fizycznych i technicznych,
• przeszkolenie pracowników mających dostęp do informacji niejawnych.

Odmowa i cofnięcie świadectwa

Odmowa wydania lub cofnięcie świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego następuje w sytuacjach określonych w ustawie, w szczególności gdy przedsiębiorca nie daje rękojmi ochrony informacji niejawnych, podał nieprawdziwe dane lub doszło do utraty funkcjonalności systemu ochrony.

Od decyzji organu przysługuje odwołanie do Prezesa Rady Ministrów, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

Konsekwencje naruszenia przepisów

Nieuprawnione ujawnienie informacji niejawnych może prowadzić do odpowiedzialności karnej na podstawie Kodeksu karnego, a także do cofnięcia świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego i wykluczenia przedsiębiorcy z realizacji określonych projektów.

Dodatkowe aspekty praktyczne związane ze świadectwem bezpieczeństwa przemysłowego

Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego a zamówienia publiczne

W praktyce świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego bardzo często stanowi warunek dopuszczenia przedsiębiorcy do udziału w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego, w szczególności w sektorze obronnym, telekomunikacyjnym, informatycznym oraz w projektach realizowanych na rzecz administracji rządowej. Zamawiający może wymagać posiadania określonego stopnia świadectwa już na etapie składania ofert albo dopiero przed podpisaniem umowy. Brak odpowiedniego certyfikatu skutkuje wówczas wykluczeniem wykonawcy lub niemożnością realizacji kontraktu.

Relacja świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego do poświadczeń osobowych

Należy podkreślić, że świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego nie zastępuje poświadczeń bezpieczeństwa osobowego. Są to dwa odrębne, choć wzajemnie powiązane instrumenty ochrony informacji niejawnych. Nawet przedsiębiorca posiadający ważne świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego nie może dopuścić do informacji niejawnych pracownika, który nie posiada indywidualnego poświadczenia bezpieczeństwa odpowiedniego stopnia. W praktyce oznacza to konieczność równoległego zarządzania bezpieczeństwem organizacyjnym firmy oraz bezpieczeństwem osobowym kadry.

Znaczenie struktury właścicielskiej i finansowej przedsiębiorcy

Jednym z kluczowych elementów postępowania sprawdzającego jest analiza struktury kapitałowej przedsiębiorcy oraz źródeł jego finansowania. Organy właściwe badają, czy w strukturze własnościowej nie występują podmioty zagraniczne, osoby o nieustalonym pochodzeniu kapitału lub inne okoliczności mogące rodzić ryzyko wpływu na bezpieczeństwo państwa. W przypadku złożonych struktur holdingowych lub finansowania zewnętrznego postępowanie może ulec znacznemu wydłużeniu.

Kontynuacja działalności a wygaśnięcie świadectwa

Wygaśnięcie świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego, niezależnie od przyczyny, powoduje natychmiastową utratę uprawnień do przetwarzania informacji niejawnych. Przedsiębiorca powinien z odpowiednim wyprzedzeniem zainicjować procedurę odnowienia świadectwa, aby uniknąć przerwy w realizacji kontraktów. W praktyce rekomenduje się rozpoczęcie przygotowań co najmniej kilka miesięcy przed upływem terminu ważności certyfikatu.

Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego – podsumowanie

Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego pełni kluczową rolę w systemie ochrony informacji niejawnych i stanowi podstawowy warunek udziału przedsiębiorców w projektach o znaczeniu strategicznym dla państwa. Uzyskanie certyfikatu wymaga spełnienia rozbudowanych wymogów organizacyjnych, technicznych i osobowych oraz pozytywnego przejścia sformalizowanego postępowania sprawdzającego prowadzonego przez ABW lub SKW.

Jeżeli planujesz realizację kontraktów wymagających dostępu do informacji niejawnych lub chcesz przygotować firmę do udziału w postępowaniach o podwyższonym rygorze bezpieczeństwa, warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia prawnego. Kompleksowa analiza struktury przedsiębiorcy, wdrożenie systemu ochrony informacji oraz przygotowanie do postępowania sprawdzającego znacząco zwiększają szanse na uzyskanie świadectwa bezpieczeństwa przemysłowego. Skontaktuj się z nami.

FAQ – najczęściej zadawane pytania na temat: Świadectwo bezpieczeństwa przemysłowego